Close Menu
    Facebook X (Twitter) Telegram WhatsApp
    Facebook X (Twitter) Telegram WhatsApp Instagram Pinterest YouTube TikTok
    • انتخاب زبان
      • پښتو
      • English
      • العربیة
    • صفحۀ اصلی
    • تحلیل روز
    • اسلام
      • پیامبر اسلام ﷺ
      • قرآن کریم
      • مسلمان
      • عقیده
      • ایمان
      • عبادات
      • معاملات
      • فقه
      • جهاد
      • سیمای اسلام
      • اقتصاد اسلامی
      • مدیریت اسلامی
      • ثقافت اسلامی
      • تصوف
      • جنایات
      • ممنوعیت‌ها
      • احادیث
      • تفسیر مهاجر
      • اقوال علما
    • ادیان
      • یهودیت
      • مسیحیت
      • بودائیت
      • هندویزم
      • زرتشتی
      • شیطان پرستی
      • کنفوسیوس
    • نظریات
      • الحاد
      • سیکولاریسم
      • لیبرالیسم
      • سوسیالیسم
      • کمونیسم
      • دموکراسی
      • کپتالیسم
      • فدرالیسم
      • فاشیسم
      • فیمنیسم
      • مارکسیسم
      • نشنالیسم
      • استعمار
      • مکتب فرانکفورت
      • ساینتولوژی
      • اومانیزم
      • فراماسونری
    • فتن
      • فرقۀ معتزله
      • فرقۀ مرجئه
      • فرقۀ جهمیه
      • فتنه خوارج
      • فتنه روافض
      • فتنه استشراق
      • فتنه غامدیت
      • فتنه قادیانیت
      • فرقۀ قدریه
      • فرقۀ کرامیه
      • دجال
    • عظماء‌ الأمة
      • اصحاب کرام
        • حضرت ابوبکر صدیق رضی‌الله‌عنه
        • حضرت عمر فاروق رضی‌الله‌عنه
        • حضرت عثمان رضی‌الله‌عنه
        • حضرت علی رضی‌الله‌عنه
        • حضرت خالد بن ولید رضی‌الله‌عنه
        • حضرت فیروز دیلمی رضی‌الله‌عنه
        • حضرت عبدالله ابن زبیر رضی‌الله‌عنه
      • امهات المؤمنین
      • علماء اسلام
        • علامه سید ابوالحسن ندوی رحمه‌الله‌
        • امام اعظم ابو حنیفه رحمه‌الله
        • امام بخاری رحمه‌الله
        • امام ترمذی رحمه‌الله
        • امام غزالی رحمه‌الله
        • شاه ولی‌الله دهلوی رحمه‌الله
        • سید جمال الدین افغان
        • مولانا جلال الدین بلخی رومی رحمه‌الله
      • حکماء مسلمان
        • سلطان صلاح الدین ایوبی رحمه‌الله
        • عمر بن عبدالعزیز رحمه‌الله
        • سلطان یوسف بن تاشفین رحمه‌الله
      • ساینس دانان اسلام
    • تهذیب و تمدن
      • تمدن اسلامی
      • تمدن‌های شرق و غرب
      • رد پای تاریخ
    • متنوع
      • پیام رمضانی
      • نور و تاریکی
      • گزارش‌ها
    • کتابخانه
    Facebook X (Twitter) Telegram WhatsApp Instagram Pinterest YouTube TikTok
    کلمات فارسیکلمات فارسی
    شما درHome»ادیان»تحلیلی بر تاریخ و باورهای بودیزم «بخش سوم»
    ادیان

    تحلیلی بر تاریخ و باورهای بودیزم «بخش سوم»

    محمد فاتحBy محمد فاتحشنبه _28 _مارچ _2026AH 28-3-2026ADUpdated:یک _29 _مارچ _2026AH 29-3-2026ADبدون دیدگاه4 Mins Read
    اشتراک گذاری Facebook Twitter Telegram WhatsApp
    اشتراک گذاری
    Facebook Twitter Telegram Email WhatsApp
    نویسنده: مهر الله مهاجر عزیزی

    تحلیلی بر تاریخ و باورهای بودیزم

    بخش سوم

    مفهوم‌شناسی (ادامه)
    ۲. بودیزم: بودیزم از واژۀ «بودی» (bodhi) به‌معنای «روشنایی» گرفته شده است. در اصطلاح، بودیزم (آیین بود) یک فلسفۀ ساختۀ بشر است که رنگ و قالب دینی به خود گرفته است. این مکتب در قرن پنجم پیش از میلاد، پس از آیین برهمنی و هندو در هند به‌وجود آمد. در آغاز، در برابر هندوگرایی ایستادگی می‌کرد و توجه آن بیشتر معطوف به انسان بود. همچنان دعوت به زهد، ساده‌زیستی، دوری از تجمل، محبت، بردباری و انجام کارهای نیک در آن دیده می‌شود.
    اما پس از مرگ بنیان‌گذار آن، این مکتب به باورهایی باطل و دارای رنگ و بوی بت‌پرستی تبدیل شد و پیروانش در مورد بنیان‌گذار آن دچار غلو گردیدند تا جایی که او را به مرتبۀ الوهیت رساندند. بودیزم در مجموع، یک نظام اخلاقی و یک مکتب فکری است که بر نظریه‌های فلسفی بنا شده و آموزه‌های آن وحی الهی نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از دیدگاه‌ها و باورهاست که در قالب دینی عرضه شده است. بودیزم کهن (قدیم) با بوداییزم جدید تفاوت دارد؛ بودیزم قدیم بیشتر جنبۀ اخلاقی داشت، درحالی‌که بودیزم جدید، تعالیم بودا را با نظریه‌های فلسفی و تحلیل‌های عقلی دربارۀ جهان و زندگی با هم خلط کرده است.[1]
    ۳. بودا: لفظ بودا به‌معنی بیدار شده، آگاه شده و کسی‌که به حقیقت نهایی رسیده است.[2] این نام و عنوان برای «سیدهارتا گوتاما» بنیانگذار آیین بودا، وقتی به‌کار می‌رود که او به حقیقت و روشن‌ضمیری دست می‌یابد.
    ۴. کارما یا کرمه (karma) یا کردار: کارما یکی از اصول چهارگانۀ مورد پذیریش همۀ ادیان هندی، به شمول بودیزم است.
    منظور از اصل کرمه این است که انسان هر کاری را که در جهان انجام دهد، اعم از کردار، گفتار و پندار، اثر و نتیجۀ آن را خواهد دید. به‌عبارت دیگر، هر کنشی در این جهان، واکنش مناسب با خود را دنبال دارد و این واکنش هم در زندگی فعلی انسان و هم در زندگی آینده‌اش در تولد بعدی (سنساره/تناسخ) تأثیر دارد. هم ازاین‌رو، زندگی فعلی هر کسی متناسب با کرمه‌اش در زندگی پیشین است و گرفتاری و رنج هر کسی نتیجۀ کرمه وی در زندگی قبلی است. حتی اثر کرمه تا حدی است که می‌تواند طبقۀ اجتماعی (کاست) انسان را در زندگی بعدی تغییر دهد و آن را بالا یا پایین ببرد.[3]
    در معنای عامیانه اگر تعبیر کنیم، کارما به این معناست که هر آنچه انجام می‌دهیم، فکر می‌کنیم یا می‌گوییم، به خودمان باز می‌گردد. در این معنا کارما شامل خود عمل و هم نتیجۀ آن می‌شود.
    محمد جواد شمس، از تحلیل‌گران تاریخ ادیان، کارما را چنین توضیح می‌دهد: «کارما یکی از اعتقادهای دینی بوداست است که نخستین بار و به تفصیل در متون اوپانیشادی بیان شده است. کرمه به معنی عمل و در اصطلاح عبارت است از نتیجۀ اعمال انسان که اگر خوب باشد موجب سعادت و اگر بد باشد موجب گرفتاری او می‌شود.»[4]
    پروفسور آتریا می‌گوید: «شهوت نیرومندترین عامل در زندگی ماست؛ اما خواهش‌ها و تمایلات ما بر دیگران نیز اثر می‌گذارد. از همین‌رو، در کارهایی که از روی شهوت انجام می‌دهیم، گاهی به دیگران نیکی می‌کنیم و گاهی بدی می‌رسانیم. پس ناگزیر قانون جزا بر ما تطبیق می‌شود؛ قانونی که بر زندگی همۀ موجودات آزاد در جهان حاکم است. این قانون جزا در زبان سانسکریت «کارما» نامیده می‌شود و هیچ‌کس نمی‌تواند از آن بگریزد. در کتاب «یوگا واسِشتَه» چنین آمده است: در سراسر هستی هیچ جایگاهی وجود ندارد؛ نه کوه‌ها، نه آسمان‌ها، نه دریاها و نه حتی بهشت‌ها، که انسان بتواند به آن پناه ببرد و از نتیجۀ اعمال خود -چه نیک باشد و چه بد- رهایی یابد.[5]
    ۵. دارما یا درمه (dharma): دارما عبارت از مجموعۀ تعالیم بودا و قانون حاکم بر جهان که راه درست زندگی را نشان می‌دهد. به‌طور کلی دارما در کتاب‌های بودایی به این معناهاست: سازندۀ سرشت یک چیز، قاعده، قانون، آیین، تعلیم؛ دادگری، درستکاری، کیفیت و… بناءً دارما کارکردی مشابه «شریعت» دارد؛ اما بدون منشأ وحیانی و الهی است.
    ۶. نیروانا (niravana): نیروانا در لغت به‌معنی خاموشی، و در اصطلاح به‌معنی خاموشی آتش‌های سه‌گانۀ آز یا راگه (raga)، کینه یا دوسه (dosa) و فریب یا موهه (moha) است که نتیجه‌اش رهایی از درد و رنج و گردونۀ بازپیدایی حیات (سنساره) و رسیدن به آرامش مطلق است. بنابراین، نیروانا رسیدن به آرامش مطلق یا خاموش کردن عطش است. طریق رسیدن به نیروانا نیز، طی کردن کامل راه هشت‌گانۀ برین است.[6]
    ادامه دارد…

    بخش قبلی | بخش بعدی


    [1]. موسوعة الملل والأدیان، ج ۱۲، ص ۱۱۲.
    [2].  الأدیان والمذاهب، ص ۳۳۱؛ الموسوعة الفرق المنتسبه للاسلام، ج ۸، ص ۴۵.
    [3].  فیاض قراپی، ادیان هند، ص ۴۷.
    [4]. محمد جواد شمس، ادیان هند، صفحه ۲۸.
    [5]. احمد شلبی، أدیان الهند الکبری، ص ۵۹.
    [6]. فیاض قراپی، ادیان هند، ص ۳۲۰.
    بودا بودیزم تعالیم بودا دراما یا درمه قانون حاکم بر جهان کارما نیروانا
    Share. Facebook Twitter Email Telegram WhatsApp Copy Link
    محمد فاتح

    Related Posts

    تحلیلی بر تاریخ و باورهای بودیزم «بخش ۴۱ و پایانی»

    یک _24 _می _2026AH 24-5-2026AD

    تحلیلی بر تاریخ و باورهای بودیزم «بخش ۴۰»

    پنج _21 _می _2026AH 21-5-2026AD

    تحلیلی بر تاریخ و باورهای بودیزم «بخش ۳۹»

    چهار _20 _می _2026AH 20-5-2026AD
    Leave A Reply Cancel Reply

    از دست ندهید

    مقتداء {امام اعظم أبوحنیفة رحمه الله} | بخش: 57

    الگوی تربیت الهی در خانواده انبیا‌‌ علیهم‌السلام | بخش: 155

    مقتداء {امام اعظم أبوحنیفة رحمه الله} | بخش: 56

    شهید حجاب و عفت | بخش: 9

    ما را در صفحات مجازی دنبال کنید
    • Facebook
    • Twitter
    • Instagram
    • Telegram
    • WhatsApp
    در باره کلمات

    اداره‌ی علمی و تحقیقاتی(کلمات) یک اداره‌ی دَعَوی اهل سنت و الجماعت بوده که به‌طور مستقل، در راستای ترویج ارزش‌های ناب اسلامی، تحقق اهداف رفیع شریعت مقدس اسلام، مبارزه با تهاجم فرهنگی غرب، اعلای کلمة الله و بیداری امت اسلامی فعالیت می‌نماید.
    این اداره که از جانب خیرین و تجار مسلمان حمایت می‌شود، از عموم مسلمانان تقاضای هم‌کاری همه جانبه را دارد.

    نشرات مشهور

    اقتصاد اسلامی | بخش 2

    یک _1 _آکتوبر _2023AH 1-10-2023AD

    اقتصاد اسلامی | بخش 4

    یک _1 _آکتوبر _2023AH 1-10-2023AD

    اقتصاد اسلامی | بخش 5

    یک _1 _آکتوبر _2023AH 1-10-2023AD
    کلمات را در صفحات مجازی [دنبال کنید]
    • Facebook
    • Twitter
    • YouTube
    • Telegram
    • Instagram
    • WhatsApp
    • Pinterest
    جمله حقوق برای اداره کلمات محفوظ است
    • صفحه اصلی
    • تحلیل روز
    • عظماء‌ الأمة
    • کتابخانه

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.