
نویسنده: شیخ محمد یونس خالد
الگوی تربیت الهی در خانوادۀ انبیاءعلیهمالصلاةوالسلام
بخش: 156
الگوهای تربیتی زندگی رسولالله حضرت محمد مصطفی صَلَّیاللَّهُعَلَيْهِوَسَلَّمَ
فصل اول: مفاهیم اساسی
مبحث دوم: الگو و اسوۀ تربیت
حضرت رسول الله صَلَّیاللَّهُعَلَيْهِوَسَلَّم به عنوان اسوۀ حسنه و نمونۀ کامل و سرمشق همگان
حیات و زندگانی رسول اکرم صَلَّیاللَّهُعَلَيْهِوَسَلَّم اعمال گوناگونی را در بردارد، بهطوریکه بهترین نمونه و عالیترین روش برای زندگی انسانها در هر مرحلهای است؛ زیرا جامع و در برگیرندۀ اخلاق عالیه، عادات حسنه و احساسات و عواطف پاکیزه و انگیزههای مهم و استوار میباشد.
اگر شما توانگر و ثروتمند هستید، به رسول اکرم صَلَّیاللَّهُعَلَيْهِوَسَلَّم اقتدا کنید آن هنگام که وی با کالای تجارت در میان «حجاز» و «شام» حرکت میکرد و آن هنگام که صاحب خزانههای بحرین گردید.
اگر شما محتاج و مفلس هستید، برایتان زندگی وی بهترین سرمشق است، آنگاه که در شعب ابوطالب محصور بود و آنگاه که از وطن خود به مدینۀ منوره هجرت کرد و هیچ چیزی از کالاهای دنیا با خود همراه نداشت.
اگر شما پادشاه و فرمانروا هستید، به سنن و اعمال حضرت رسول اکرم صَلَّیاللَّهُعَلَيْهِوَسَلَّم اقتدا کنید، آن هنگام که او فرمانروای سرزمین عرب گردید و حکام غرب و فرزانگان آن دیار به اطاعتش گردن نهادند.
اگر شما رعیت و ناتوان هستید، باز هم سیره و زندگانی حضرت رسول الله صَلَّیاللَّهُعَلَيْهِوَسَلَّم بهترین سرمشقتان است، آن هنگام که او در قلمرو نظام مشرکانه در مکه بهسر میبرد.
و اگر شما فاتح و پیروز شدهاید، به زندگی او بنگرید آنوقت که بر دشمنان در بدر و حنین و مکه فتح و ظفر یافت.
و اگر شما (خدای نکرده) شکست خوردهاید، از او درس بگیرید، که در روز احد میان اصحاب شهید و یاران مجروح خود قرار داشت.
اگر شما معلم و آموزگار هستید به او بنگرید، آن هنگام که در شبستان مسجد نبوی مشغول تعلیم اصحابش رضیاللهعنهماجمعین بود.
و اگر شما شاگرد و محصل هستید، نشستن مؤدبانۀ او را در حضور روحالامین (جبرئیل علیهالسلام) تصور فرمایید.
اگر شما سخنران و ناصح و مرشد دلسوزی هستید، به سوی او گوش فرا دهید، آن هنگام که بر منبر چوبین مسجد نبوی نشسته مردم را موعظه میکند.
و اگر میخواهید صدای حق را بلند کنید و امر بالمعروف نمایید. اما هیچ همکار و مددگاری ندارید، پس به وی بنگرید که در مکۀ مکرمه ناتوان و ضعیف است، و همکار و مددگاری نداشت، که او را کمک نماید، اما با وجود این، به سوی حق آشکارا فرا میخواند.
اگر دشمن خود را شکست داده و مغلوب نمودهاید، و حق غلبه یافته و باطل سرنگون و زبون گشته است، و شما به هدفتان رسیدهاید، در چنین موقعیتی نمونۀتان «حضرت محمد رسول الله» صَلَّیاللَّهُعَلَيْهِوَسَلَّم است، آن هنگام که وارد مکۀ مکرمه شد و آن را فتح نمود.
اگر میخواهی کارهایت را ردیف کنی و به داراییات رسیدگی نمایی، به رسول معظم صَلَّیاللَّهُعَلَيْهِوَسَلَّم بنگر، آن زمان که صاحب اراضی «بنی نضیر»، «خیبر» و «فدک» شد؛ ببین که چگونه تدبیر نمود و مسئولیت آن را به افراد شایسته و کاردان تفویض کرد.
اگر یتیم هستی، به جگرگوشۀ آمنه و عبدالله بنگر، که هر دو از دنیا رحلت کردهاند و فرزندشان خردسال و یتیم است.
اگر قاضی و داور هستی، به آن داور بنگر که صبح هنگام راهیِ کعبه شده تا حجرالاسود را سر جای آن قرار دهد، در حالی که سرداران مکه عزم جنگ و اختلاف نمودهاند.
باز مجدداً نگاهت را به سوی او بینداز و ببین که چگونه در صحن مسجد مدینه میان مردم به عدل و داد قضاوت مینماید، فقیر و محتاج و غنی و ثروتمند، نزد وی برابرند.
اگر شوهر هستی، سیرۀ پاک و زندگی با عفاف شوهر خدیجه و عائشه رضیاللهعنهما را مطالعه کن، اگر پدر فرزندان هستی، ببین که پدر فاطمة الزهرا رضیاللهعنها و پدر بزرگ حسن و حسین رضیاللهعنهما چگونه با آنها رفتار مینماید.
به هر حال هر کسی باشی و دارای هر موقعیتی هستی و در هر حالی که شب و روز را سپری میکنی، بدان سیره و زندگانی حضرت محمد صَلَّیاللَّهُعَلَيْهِوَسَلَّم بهترین راهنما و سرمشق زندگیات است، که تاریکیهای زندگی را با نور فروزان خود روشن میکند و کدورتهای حیات را برطرف میسازد. نابسامانیهایت را سامان میبخشد و انحرافات را اصلاح و کجیها را راست مینماید.
به راستی که سیرۀ طیبه و جامع رسول الله صَلَّیاللَّهُعَلَيْهِوَسَلَّم ملاکِ حُسن اخلاق و بنیاد آموزشها، برای همۀ ملل جهان و همۀ طبقات بشر در تمام مراحل و شرایط گوناگون زندگی است.
آری! سیرۀ محمدی چراغ فروزانی برای جویدگان نور و روش موفقیتآمیزی برای طالبان هدایت، و راهنماییهایش پناهگاه هر جویندۀ رشد و سعادت است.[1]
ادامه دارد…
بخش قبلی | بخش بعدی
[1] . ندوی، ابوالحسن علی، «نبی رحمت»، مترجم: محمد قاسم قاسمی، ص 458-460.
