زنده شدن پس از مرگ «بخش هشتم»

نویسنده: ابوعائشه

زنده شدن پس از مرگ

بخش هشتم

اقوال علمای امت دربارۀ زنده شدن پس از مرگ

بعد از این‌که آیات قرآن کریم و احادیث پیامبر ^{صلی‌الله‌علیه‌وسلم} بیان شد، لازم است نگاهی داشته باشیم به اقوال علمای بزرگواری که به تشریح و تبیین آیات قرآن و احادیث پیامبر ^{صلی‌الله‌علیه‌وسلم} پرداخته‌اند؛ زیرا فهم آنان از قرآن کریم و سنت پیامبر ^{صلی‌الله‌علیه‌وسلم} نسبت به فهم بقیۀ مردم بیشتر بوده و آنان به مفاهیم و معانی قرآن به خوبی پی برده‌اند. در زیر به برخی از اقوال علما در اثبات معاد و زنده شدن پس از مرگ می‌پردازیم:

۱.      امام ابوحنیفه ^{رحمه‌الله} می‌فرماید: «اعتراف می‌کنیم که الله متعال این نفس‌ها را بعد از مرگ، زنده می‌کند و آنان را در روزی که مقدار آن پنجاه هزار سال است به خاطر کیفر و پاداش و ادای حقوق برمی‌انگیزد.^[1] الله متعال در این مورد می‌فرماید: «وأن الله یبعث من في القبور»^[2]؛ ترجمه: «و آن‌که خداوند آنان را که در گور [خفته‌اند] بر می‌انگیزد.»

۲.      امام طحاوی ^{رحمه‌الله} می‌فرماید: «ما به زنده شدن پس از مرگ، جزای اعمال در روز قیامت و… ایمان داریم.»^[3]

۳.      به تحقیق اهل علم بر ثبوت زنده شدن پس از مرگ اجماع دارند. علامه ابوالحسن اشعری ^{رحمه‌الله} گفته است: «اجماع اهل سنت بر این است که الله تعالی، انسان‌ها را همانطوری که بار اول خلق کرده است پابرهنه، عریان و ختنه نشده، دوباره زنده می‌کند و آنان را باز می‌گرداند و همۀ اجسادی که اطاعت یا نافرمانی الله تعالی را نموده‌اند، برانگیخته می‌شوند و همچنین همۀ اعضای بدن و پوست‌ها، زبان‌ها، دست‌ها و پاها گواهی می‌دهند بر علیه آن‌ها در روز قیامت.»^[4]

۴.     علامه سفارینی ^{رحمه‌الله} می‌فرماید: «بدان که از لحاظ شرعی به طور قطع و یقین واجب است که خداوند متعال تمام بندگان را بر می‌انگیزد و آنان را بعد از این‌که ایجاد کرد با تمام اجزای اصلی‌شان باز می‌گرداند و همین امر باعث بقای‌شان از اول عمر تا پایان آن است و خداوند متعال بعد از آن، آنان را برای فیصلۀ نهایی به سوی محشر می‌برد و این یک حقیقتی است که با کتاب، سنت و اجماع سلف این امت ثابت شده است.»^[5]، در ادامۀ کتاب ذکر شده است که بعث بعدالموت از مواردی است که تمام ادیان آن را قبول دارند و برای اثبات آن دلایل زیادی وجود دارد، بلکه یهود و نصارا بر اثبات معاد، اتفاق دارند.^[6]

۵.      ابن کثیر ^{رحمه‌الله} در معنای زنده‌شدن پس از مرگ می‌فرماید: «معاد، زنده‌شدن ارواح و اجساد در روز قیامت است.»^[7]

۶.      علامه ابن ابی العز حنفی ^{رحمه‌الله} دربارۀ معاد می‌نویسد: «ایمان به معاد امری است که قرآن، سنت، عقل و فطرت سلیم بر آن دلالت می‌کنند. خداوند سبحان در کتابش بدان خبر داده است و دلیل بر آن را اقامه نموده و در اغلب سوره‌های قرآن، عقیدۀ منکران معاد را رد نموده و بدان پاسخ گفته است.»^[8]

۷.      ابن قدامه مقدسی می‌گوید: «بعث بعد از موت، حق است و آن زمانی است که اسرافیل ^{علیه‌الصلاةوالسلام} در صور می‌دمد.»^[9]

۸.      جمال الدین أحمد بن محمد حنفی، صاحب کتاب «أصول‌الدین» می‌گوید: «بدان‌که زنده شدن پس از مرگ حق است و تصدیق آن واجب است.»^[10]

۹.      حمود بن عبدالله تویجری، نویسندۀ کتاب «إتحاف الجماعة بما جاء في الفتن والملاحم وأشراط الساعة» می‌گوید: «برای اثبات زنده شدن پس از مرگ دلایل، زیادی از قرآن و سنت وجود دارد. خداوند متعال به پیامبر ^{صلی‌الله‌علیه‌وسلم} دستور داده است تا بر وقوع معاد و زنده شدن پس از مرگ در سه آیۀ قرآنی سوگند یاد کند… .»^[11]

ادامه دارد…

بخش قبلی | بخش بعدی