تحلیلی بر تاریخ و باورهای بودیزم «بخش بیست‌وهشتم»

نویسنده: م. مهرالله عزیزی

تحلیلی بر تاریخ و باورهای بودیزم

بخش بیست‌وهشتم

۷. باور به صعود جسم بودا در آسمان

الف: تبیین عقیده

پیروان بودا این باور را داشته‌اند که بودا بعداز این‌که وفات کرد و مأموریت خود را در زمین به پایان رساند، با جسم خود به آسمان بالا رفت.^[1] این باور مشابهت به دیدگاهی دارد که ما مسلمانان نسبت به حضرت عیسی ^{علیه‌السلام} داریم.

ب: پاسخ و نقد

این باور بوداییان که می‌گویند بودا بعد از وفات با جسم خود در آسمان‌ها بالا رفت، باوری است که از خیالات بیجا و اسطوره‌‌های خودساخته شده سرچشمه گرفته است و هیچ اصل و حقیقتی ندارد.

خداوند متعال برای تمامی مخلوقات و انسان‌ها یک نظام  و قانون خاصی را در دنیا مقرر فرموده است که هیچ‌کسی از آن مخالفت کرده نمی‌تواند و همه مجبورند به آن سر تسلیم نهند. آن قانون عبارت از «چشیدن لذت مرگ و سکرات آن» است. خداوند متعال در این مورد می‌فرماید: «کُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ»^[2]؛ ترجمه: «هر موجود زنده‌ای چشندۀ (طعم) مرگ است.»

«أَيْنَمَا تَكُونُوا يُدْرِكْكُمُ الْمَوْتُ وَلَوْ كُنتُمْ فِي بُرُوجٍ مُّشَيَّدَةٍ»^[3]؛ ترجمه: «هر جا که باشید مرگ شما را در می‌یابد و اگرچه در برج‌هایی استوار باشید.»

این آیه‌ها نشان می‌دهند که باور بوداییان بر رفتن جسم بودا در آسمان‌ها  با اصل کلی‌ای که قرآن دربارۀ سرنوشت همۀ انسان‌ها بیان می‌کند سازگار نیست؛ زیرا بر اساس این آیه‌ها، همۀ انسان‌ها مرگ را تجربه می‌کنند و بدن آنان نیز سرانجام به سرنوشت طبیعی خود یعنی به زمین برمی‌گردد.

«مِنْهَا خَلَقْنَاكُمْ وَفِيهَا نُعِيدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً أُخْرَىٰ»^[4]؛ ترجمه: «شما را از زمین آفریدیم و شما را به آن باز می‌گردانیم و دوباره شما را از آن بیرون می ‌آوریم.»

این آیه نیز تأکید دارد که مرگ و بازگشت به خاک یک قانون قطعی و یکسان پروردگار عالم است که از آن هیچ‌کسی مستثنی نبوده است، حتی پیامبران ^{علیهم‌الصلاةوالسلام}، پادشاهان و اشرافان. تا هنوز هیچ دین و آیینی این حقیقت را انکار نکرده‌اند و همه بطور مشترک باورمند این قانون ثابت هستند.

بر اساس آموزه‌های اسلام و نصوص قرآن کریم، از میان همۀ پیامبران ^{علیهم‌الصلاةوالسلام}، تنها حضرت عیسی ^{علیه‌السلام} است که زنده به آسمان برده شده است. ایشان به فرمان و حکمت الهی به سوی آسمان صعود داده شد و در نزدیکی قیامت بار دیگر به زمین فرود خواهد آمد.

بنابر روایات اسلامی، حضرت عیسی ^{علیه‌السلام} پس از نزول، بر بنیاد شریعت حضرت محمد ^{صلی‌الله‌علیه‌وسلم} در زمین حکمرانی خواهد نمود؛ بنابراین، صعود آن حضرت به آسمان و نزول دوباره‌اش به زمین، هر دو به اذن و حکمت خداوند متعال صورت گرفته و خواهد گرفت.

قال الله تعالى: «بَلْ رَفَعَهُ اللّٰهُ إِلَيْهِ ۚ وَكَانَ اللّٰهُ عَزِيزًا حَكِيمًا وَإِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ إِلاّ لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ وَيَوْمَ الْقِيامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيداً»^[5]؛ ترجمه: «بلکه خداوند او را به‌سوی خویش فرا برد و خداوند پیروزمند فرزانه است و کسی از اهل کتاب نیست مگر آنکه پیش از مرگش به او ایمان می‌آورد و (عیسی ^{علیه‌السلام}) روز قیامت بر آنان گواه خواهد بود.»

از نگاه عقل و فطرت نیز ثابت است که مرگ یک حقیقت است و همۀ مخلوقات و انسان‌ها لذت مرگ را می‌چشند و سرانجام به زیر زمین برمی‌گردند:

۱. همۀ موجودات زنده از جمله انسان‌ها، شامل قانون مرگ و تجزیۀ جسم هستند. هیچ مشاهدۀ علمی یا تجربۀ انسانی موثق و معتمد وجود ندارد که نشان بدهد یک انسان پس از مرگ، با جسم خود می‌تواند بدون تجزیه به آسمان صعود نماید. نظربه این, صعود جسمانی در آسمان‌ها با قوانین طبیعی و عقلانی سازگار نمی‌باشد.

۲. هر انسانی، حتی پیامبران ^{علیهم‌الصلاةوالسلام} مرگ را تجربه کرده‌اند. جسم انسان سرانجام دچار پوسیدگی و بازگشت به خاک می‌شود. اگر صعود جسمانی امکان‌پذیر بود، باید چنین نمونه‌هایی در تاریخ ثبت می‌شد که نشده است.

۳. اگر یک فرد بزرگ و صاحب مقامی از مرگ استثناء شود، این قاعدۀ طبیعی که «هر موجود زنده‌ای چشندۀ (طعم) مرگ است» را زیر سؤال می‌برد. عقل هم چنین استثناء را نمی‌پذیرد.

ادامه دارد…

بخش قبلی | بخش بعدی