تحقیقگران بر این باورند که شصت درصد از مسلمانان جهان، پیرو و مقلد مذهب حنفی هستند و چهل درصدِ باقی‌مانده در میان سه مذهب دیگر تقسیم گشته‌اند.
گستردگی مسائل مذهب امام اعظم ابوحنیفه (رحمه‌الله تعالی) و کثرت شاگردان ایشان که در شرق و غرب، و شمال و جنوب پراکنده شده و با تأسیس مدارس، این مذهب را به مردمان رساندند، از عوامل اصلیِ روی آوردنِ اکثریتِ جهان اسلام به مذهب حنفی است. در سال ۱۷۰ هجری، امام ابویوسف (رحمه‌الله) به عنوان قاضی‌القضات خلافت عباسی برگزیده شد و از آن پس، در تمامیِ قلمرو پهناور عباسی، قضاوت‌ها بر مدار مذهب حنفی صورت می‌گرفت. با روی کار آمدن خلافت عثمانی، خلیفه‌ی وقت رسماً مذهب حنفی را مذهب رسمیِ امپراتوری اعلام نمود. این مذهب به واسطه‌ی تلاش‌های عبدالله بن فروخ، اسد بن فرات (رحمهما الله تعالی) و شاگردانشان به شمال آفریقا از جمله لیبی، تونس، الجزایر و مغرب راه یافت و برای مدتی کوتاه در اندلس نیز حضور پیدا کرد. همچنین در عهد خلیفه مهدی، مذهب حنفی در مصر گسترش یافت و تا سالیان متمادی، امور قضایی و احوال شخصیه وفقِ این مذهب به پیش می‌رفت.
در بلاد شام، مردمان در اکثر کشورها پیرو مذهب حنفی هستند و در عراق نیز این مذهب رواج کامل دارد؛ چنان‌که در ماوراءالنهر جز مذهب حنفی مذهب دیگری شناخته نمی‌شد. پیروان این مذهب از ارمنستان و آذربایجان تا دوردست‌های چین حضور دارند. در آسیای جنوبی از جمله هند، بنگلادش و پاکستان کنونی، و همچنین در کشورهای ترکیه، آلبانی، بوسنی و هرزگوین، کوزوو، ترکستان، افغانستان، قفقاز و برازیل، مذهب حنفی گسترش یافته است. بی‌شک اعتقاد و اعتمادِ این خیلِ عظیم از توده‌ها به مذهب حنفی، خود برترین گواه بر جامعیت و تفوق این مکتب فقهی است.
دلایل بسیار دیگری نیز در این باب وجود دارد که به جهت پرهیز از اطاله‌ی کلام، به همین اندک بسنده می‌شود.
نتیجه‌گیری
در این تحقیق به این فرجام دست یافتیم که مذهب حنفی در میان تمامی مذاهب، مذهبی برتر بوده و دارای ویژگی‌ها و مزایایی بی‌شمار است که در سایر مکاتب دیده نمی‌شود؛ از آن جمله می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:
بنیان‌گذار مذهب حنفی در شمارِ «تابعین» است.
مذهب حنفی در حقیقت، حاصلِ ترتیب و تدوینِ فقه و فتاوای صحابه‌ی کرام (رضی‌الله‌عنهم) است.
این مذهب برای نخستین بار به شیوه‌ی شورایی و در قالب ابواب و کتب تدوین گردیده است.
نخستین کمیته‌ی تحقیقاتی در تاریخ اسلام، توسط امام اعظم (رحمه الله) جهت استوارسازی مبانی فقهی ایجاد شد.
مذهب حنفی مبتکر «فقه تقدیری» است.
در این مذهب، توسع و گشایش در قیاس و استحسان وجود دارد.
شمار پیروان مذهب حنفی در جهان نسبت به سایر مذاهب بیشترین است.
پیشنهادها و توصیه‌ها
به منظور نهادینه‌سازی و تقویتِ موضوعات یادشده، توصیه‌های ذیل به مسئولان نظام اسلامی ارائه می‌گردد:
از رهبریِ نظام اسلامی انتظار می‌رود که در نصابِ مکاتب، مدارس و دانشگاه‌ها، کتب مربوط به سیره امام ابوحنیفه (رحمه الله) و مذهب حنفی را بگنجانند.
از وزارت محترم ارشاد، حج و اوقاف درخواست می‌شود که خطبه‌های ویژه‌ای در این باب برای امامان و خطیبان تنظیم نمایند تا آنان این حقایق را برای توده‌های مردم تبیین کنند.
به تمامی نهادهای آموزشی و جهت‌های ذی‌ربط توصیه می‌گردد که سمینارها و همایش‌هایی پیرامون مزایای مذهب حنفی و شخصیت امام اعظم ابوحنیفه (رحمه الله) جهت آگاهی‌بخشی عمومی برگزار نمایند.
از قوه‌ی اجراییه‌ی نظام انتظار می‌رود که با مخالفانِ مذهب حنفی برخورد نموده و آنان را مطابق با اصول، مورد تعزیر قرار دهند.
از قوه‌ی مقننه‌ی نظام درخواست می‌شود که در تدوین قوانین، تنها رعایتِ مذهب حنفی را مد نظر قرار داده و تمامی قوانین را در پرتو این مذهب نافذ نمایند.
