نویسنده: دوکتور نورمحمد محبی
قرآن؛ معجزه‌ای فراتر از زمان
بخش هشتادوپنجم
اعجاز در خلقت شتر
اگر انسان تنها چند دقیقه در خلقت شتر تأمل کند، به روشنی درمی‌یابد که این حیوان، شاهکار طراحی و تخلیق الهی است. قرآن کریم نیز به طور خاص می‌فرماید: “أَفَلَا يَنظُرُونَ إِلَى ٱلإِبِلِ كَيفَ خُلِقَت”[1] ترجمه: «آیا پس نمی‌نگرند به شتران که چگونه آفریده شده‌اند.»
۱. چشم: ابزار دید در شرایط طوفانی
شتر دارای «دو لایۀ مژۀ ضخیم» است که چون پرده‌ای دوگانه، مانع ورود ریگ و گردباد می‌شود.
ساختار چشم آن، قدرت «بزرگ‌نمایی» دارد؛ یعنی اجسام دور را نزدیک و کوچک را بزرگ می‌بیند.
این توان باعث می‌شود حیوان بتواند از دور، حرکت انسان یا سایر حیوانات را تشخیص دهد.
۲. گوش، بینی و دستگاه تنفسی
شتر می‌تواند «گوش‌ها و سوراخ‌های بینی خود را کاملاً ببندد» تا در زمان طوفان ریگ، هیچ ذره‌ای وارد مجاری تنفسی نشود.
این سازوکار در هیچ حیوان دیگر به این دقت دیده نشده است.
۳. دست‌وپا و حرکت روی ریگ
شتر دارای «کف‌های پهن و اسفنجی» است؛ همین خصوصیت سبب می‌شود وزن حیوان روی سطح وسیع‌تری توزیع گردد و پا در ریگ فرو نرود.
این خصوصیت، شتر را به «وسیلۀ نقلیۀ بی‌بدیلِ صحرا» تبدیل می‌کند.
۴. دهان و توانایی خوردن خار
لب‌های شتر،کشیده، انعطاف‌پذیر و ضخیم، قادر به خوردن سخت‌ترین خارهای بیابانی، بدون نیاز به بیرون‌دادن زبان و بدون از دست دادن رطوبت، این برای زیست در منطقه‌های خشک، یک مزیت حیاتی است.
۵. معجزۀ ذخیرۀ آب و چربی
شتر از شگفت‌انگیزترین موجودات در مدیریت آب و غذاست: می‌تواند در یک بار نوشیدن، «ده‌ها لیتر آب» بنوشد؛ به اندازۀ یک حوض پُر. سپس ده‌ها روز، بلکه چندین ماه بدون آب ادامه دهد.
در شرایط اضطراری، رطوبت مورد نیاز خود را از بافت‌های بدن تأمین می‌کند بدون اینکه فعالیتش مختل شود.
سنام شتر، «معادل یک‌پنجم وزن بدنش» چربی ذخیره دارد؛ ذخیره‌ای که هنگام نبود غذا مصرف می‌شود.
۶. خلق و خو و رابطۀ عاطفی
شتر با وجود عظمت و قدرتش، تنها زمانی رام می‌شود که با نرمی و محبت با او رفتار گردد. این خود نشانه‌ای از لطافت درونی و هدایت الهی در ساختار روانی اوست.
جمع‌بندی: اعجاز در آفرینش و دعوت به اندیشه
چه در گاو -چنانچه در بخش قبلی بیان گردید- و چه در شتر، ساختار موجودات زنده سرشار از پیچیدگی‌هایی است که هیچ اتفاق یا جریان کور نمی‌تواند آن‌ها را توضیح دهد. این نظام دقیق بیولوژیک، از سلول تا اندام، راه به راه از حکمت و قدرت خالق یکتا حکایت می‌کند.
شیر پاکی که از میان خون و فرث بیرون می‌آید و حیوانی که با ساختاری انجینری‌شده بیابان‌های مرگ‌بار را می‌پیماید؛ هر دو مصداق آیات الهی‌اند.
این‌ها دعوتی است به تفکر: اگر انسان بیندیشد، شگفت‌زده می‌شود، اگر شگفت‌زده شود، خاضع می‌گردد و اگر خاضع شود، به عبادت و شکرگزاری نزدیک می‌گردد.
اگر انسان اندکی در این آیات خلقت بیندیشد، به حقیقتی می‌رسد که این جهان بر اساس حکمت آفریده شده است و هر موجود، نشانی از خالق دانا، توانا و مهربان دارد.
“ٱلَّذِينَ يَذكُرُونَ ٱللَّهَ قِيَٰما وَقُعُودا وَعَلَىٰ جُنُوبِهِم وَيَتَفَكَّرُونَ فِي خَلقِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلأَرضِ رَبَّنَا مَا خَلَقتَ هَٰذَا بَٰطِلا سُبحَٰنَكَ فَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ”[2] ترجمه: «آنان که یاد می‌کنند خدا را ایستاده و نشسته و بر پهلوی خویش خفته و فکر می‌کنند در پیدایش آسمان‌ها و زمین می‌گویند: ای پروردگار ما نیافریدی این را عبث، پاکی است تو را از همه عیب‌ها پس نگهدار ما را از عذاب دوزخ.»[3]
ادامه دارد…
بخش قبلی | بخش بعدی
[1]. الغاشية: ۱۷.
[2]. آل عمران: ۱۹۱.
[3]. فشردۀ مطلب از: موسوعة الإعجاز العلمي في القرآن والسنة، ج ۲، ص ۱۶۳-۱۶۶.
