تحلیلی بر تاریخ و باورهای بودیزم «بخش سی‌وسوم»

نویسنده: م. مهرالله عزیزی

تحلیلی بر تاریخ و باورهای بودیزم

بخش سی‌وسوم

د: التزام راهبان بودایی به آداب و نظام مخصوص

در آیین بودا برخی آداب و نظام مخصوص وجود دارد که راهبان بودایی ملزم به انجام آن هستند. برخی از این آداب توسط بودا گفته شده است و برخی آن هم توسط پیروان بزرگ و پیشوایان بودایی به این آیین بعدا اضافه گردیده است. آن آداب و نظام قرار ذیل است:

۱. عمل به توصیه‌های ده‌گانۀ بودا: راهبان بودایی ملزم هستند که به توصیۀ ده‌گانۀ بودا محافظت و عمل نمایند. آن توصیه‌ها عبارت‌انداز:

– جان هیچ‌کس را نگیر (کشتن ممنوع).

– دروغ مگو؛

– زنا مکن؛

– مال حرام مگیر؛

– مسکر (نوشیدنی یا مادۀ مست‌کننده) ننوش و مصرف مکن؛

–  غذایی که خوب پخته نشده است، مخور؛

– در مراسم و محافل آواز و رقص حاضر مشو؛

– خود را آرایش مکن و عطر به کار مبر؛

– هرگونه بستر نرم و مجلل برنگیر؛

– از هیچ‌کس طلا یا نقره قبول مکن.[1]

۲. دوری از ازدواج و خلوت با زنان راهبه: برای راهب لازم است به‌هیچ وجه ازدواج نکند و با زنان راهبه خلوت ننماید. از میانجیگری بین زن و مرد و زن و شوهر دوری اختیار کند. همچنان, کاملاً از اختلاط و دخالت در امور خانوادگی و معیشتی مردم پرهیز نماید.

برخی نظام و آدابی وجود دارند که مخصوص راهبان ابتدایی و تازه‌وارد است. آن‌ها عبارت‌انداز:

۱. نباید به ذهن و فکر راهب, زنان و شهوت خطور کند, اگر چنین حالتی رخ داد باید راهب به شدت خلوت اختیار کند و کاملاً به‌دور از مردم به سر ببرد.

۲. از مالک شدن و ذخیره کردن مال دنیا شانه خالی کند و هیچ حرفه و کسبی نداشته باشد.

۳. همیشه تنهایی، گوشه نشینی, آرامش و سکوت اختیار کند. عفت زبان را به شدت رعایت کند و نباید با کسی مزاح و شوخی نماید.

۴. گذشت و تسامح را از اساسات زندگی‌اش گرداند, غریبان را دوست داشته باشد, از تهمت به دیگران و شیطنت و جاسوسی کاملاً اجتناب نماید. نباید بین راهبان تفرقه و اختلاف ایجاد نماید بلکه کوشش کند میان‌شان اتحاد و همبستگی برقرار دارد.

۵. دوری اختیار کردن از جاهایی که امکان گمان بد و تهمت مردم وجود دارد.

۶. سیاحت برای ایشان فقط در یک سال یک دفعه اجازه است, آن هم در بیان‌ها, جنگل‌ها و مکان‌هایی که از جامعۀ مردم به‌دور باشد.

۷. از نظام مخصوص آنان این است که هر بامداد برای گدایی بیرون می‌روند. آنان به این نظریه هستند که این کار باعث و نشانۀ محبت و مهربانی نسبت به همۀ موجودات زنده است.

۸. آنان برای گدایی نیز آداب مخصوص دارند که عبارت‌انداز:

– گدا تنها چیزی را بگیرد که برایش داده می‌شود؛

– هنگام گرفتن به شخص دهنده نگاه ننماید بلکه به کاسۀ گدایی خود نگاه بیاندازد؛

– در زیاد شدن آن طمع نکند و… .

۹. از آداب مهم آنان در غذا خوردن این است که در یک روز بیش از یکبار غذا نخورند و همچنان هدف از غذا خوردن لذت بردن و نیرومند شدن نباشد؛ زیرا از نظر آنان چنین چیزها موجب تحریک شهوت و خواهشات انسان می‌شود که سرانجام از رسیدن به حالت نیروانا باز می‌ماند.

۱۰. برای آنان خوردن گوشت انسان, فیل, مار, سگ, شیر, خرس، ببر و… ممنوع است. اما گوشت‌های دیگر و ماهی را می‌توانند بخورند.

۱۱. برای آنان از جانب آیین‌شان توصیه شده است که به هیچ موجود زنده‌ای آزار و اذیت نرسانند بلکه با محبت و الفت همرای‌شان رفتار کنند.

۱۲. از آداب مهم دیگر برای آنان این است که ایشان هیچ‌گاه پاسخ سلام افراد عادی جامعه را نمی‌دهند؛ بلکه آنان ملزم‌اند به این‌ها تعظیم و سلام نمایند.

۱۳. و… .

ادامه دارد…

بخش قبلی | بخش بعدی