قرآن؛ معجزه‌ای فراتر از زمان «بخش یک‌صدوهجدهم»

نویسنده: دوکتور نورمحمد محبی

قرآن؛ معجزه‌ای فراتر از زمان

بخش صدوهجدهم

اعجاز کارایی استخوان‌ها و عضلات در پرتو اکتشافات علمی معاصر (ادامه)

هماهنگی عضلات و استخوان‌ها

یکی از شگفت‌انگیزترین جنبه‌های خلقت انسان، هماهنگی میان عضلات و استخوان‌ها است:

هر استخوان معمولاً به دو عضله متصل است:

– عضلۀ قابض (برای جمع کردن)؛

– عضلۀ باسط (برای باز کردن).

این نظام دوگانه، امکان حرکت در جهات مختلف را فراهم می‌سازد. بدون این هماهنگی، حرکت انسان غیرممکن بود.

اگر این نظام وجود نمی­‌داشت، انسان مانند یک جسم بی‌جان، بدون توان حرکت، باقی می‌ماند. این همان معنای عمیق «وَشَدَدنَآ أَسرَهُم» است؛ یعنی استوار ساختن ساختاری که حرکت، کار و حیات را ممکن می‌سازد.

عضلات ارادی و غیرارادی

بدن انسان دارای بیش از ۶۰۰ عضله است که به دو دسته تقسیم می‌شوند:

۱. عضلات ارادی:

این عضلات تحت کنترل ارادۀ انسان هستند، مانند:

– حرکت دست‌ها و پاها؛

– چرخاندن سر؛

– انجام فعالیت‌های روزمره.

۲. عضلات غیرارادی:

این عضلات بدون دخالت ارادۀ انسان عمل می‌کنند، مانند:

– عضلات قلب؛

– عضلات دستگاه هاضمه؛

– عضلات تنفسی.

برای مثال، مردمک چشم به‌صورت خودکار در برابر نور تنگ و گشاد می‌شود، بدون آن‌که انسان بتواند آن را کنترل کند. این خودکار بودن، نشانه‌ای از دقت و حکمت در خلقت است.

انرژی و کارایی عضلات

یکی از اسرار بزرگ علمی که هنوز به‌طور کامل کشف نشده، چگونگی تبدیل انرژی شیمیایی (غذا) به انرژی مکانیکی (حرکت) در عضلات است.

دانشمندان می‌دانند که مواد غذایی در سلول‌های عضلانی ذخیره می‌شوند؛ این مواد به انرژی تبدیل می‌گردند؛ این انرژی باعث انقباض عضلات می‌شود.

اما جزئیات کامل این جریان، هنوز هم موضوع تحقیق و بررسی است. این نشان می‌دهد که علم بشر، با وجود پیشرفت‌های گسترده، هنوز به عمق اسرار خلقت دست نیافته است.

توانایی شگفت‌انگیز بدن انسان

برای درک بهتر عظمت این نظام، کافی است به یک مثال ساده توجه کنیم:

اگر یک انسان ۷۰ کیلوگرامی از زینه­‌ها بالا برود و بدن خود را چند متر بالا بکشد، مقدار انرژی مصرف‌شده، معادل نیروی قابل‌توجهی است که در مقیاس مهندسی/انجینری، قابل مقایسه با نیروی یک موتور قوی می‌باشد.

این نشان می‌دهد که بدن انسان یک نظام فوق‌العاده کارآمد است؛ عضلات و استخوان‌ها در هماهنگی کامل عمل می‌کنند؛ این کارایی، نتیجۀ طراحی دقیق و حکیمانه است.

جلوه‌های اعجاز علمی در این آیه

اکنون می‌توان ابعاد اعجاز علمی آیۀ «وَشَدَدنَآ أَسرَهُم» را چنین بیان کرد:

۱. اشاره به استحکام ساختار بدن.

قرآن کریم به‌طور کلی به «استوار ساختن» بدن اشاره کرده، که با یافته‌های علمی دربارۀ نظام اسکلتی و عضلانی مطابقت دارد.

۲. بیان هماهنگی میان اجزاء.

این آیه نشان می‌دهد که بدن انسان یک نظام یکپارچه و هماهنگ است، نه مجموعه‌ای تصادفی از اجزاء.

۳. پیشی گرفتن از علم زمان.

در زمان نزول قرآن کریم، هیچ شناخت علمی از ساختار عضلات، الیاف عضلانی یا نظام عصبی وجود نداشت؛ اما قرآن کریم به اصل این استحکام و پیچیدگی اشاره کرده است.

بُعد ایمانی و تفکری

قرآن کریم، انسان را به تفکر در خلقت خود دعوت می‌کند. تأمل در ساختار عضلات و استخوان‌ها، انسان را به این نتیجه می‌رساند که:

این نظم و هماهنگی نمی‌تواند تصادفی باشد؛ خالقی حکیم و دانا پشت این نظام قرار دارد؛ شناخت این نظام، انسان را به ایمان نزدیک‌تر می‌کند. چنان‌که خداوند می‌فرماید: «صُنعَ ٱللَّهِ ٱلَّذِی أَتقَنَ كُلَّ شَیءٍ»[1]؛ ترجمه: اين ساختار خدائي است كه همه چيز را محكم و استوار ( و مرتّب و منظّم ) آفريده است.

فشرده می‌­گوییم که آیۀ مورد بحث، با عبارت کوتاه «وَشَدَدنَآ أَسرَهُم»، به یکی از پیچیده‌ترین و شگفت‌انگیزترین نظام‌های بدن انسان اشاره می‌کند. امروزه، علم معاصر نشان داده است که:

دستگاه اسکلتی و عضلانی، ساختاری بسیار دقیق و هماهنگ دارد؛ حرکت و کارایی انسان، نتیجۀ تعامل پیچیده میان عضلات، استخوان‌ها و اعصاب است؛ هنوز هم بسیاری از اسرار این نظام برای بشر ناشناخته باقی مانده است.

این هماهنگی میان بیان قرآن کریم و یافته‌های علمی، نشانه‌ای از اعجاز این کتاب آسمانی است و دلیلی بر این‌که قرآن کریم از سوی خدایی نازل شده که به همه اسرار آفرینش آگاه است.

در نهایت، تفکر در این نظام شگفت‌انگیز، انسان را به سوی شناخت بهتر خالق و تقویت ایمان رهنمون می‌سازد.^[2]

ادامه دارد… 

بخش قبلی | بخش بعدی