Close Menu
    Facebook X (Twitter) Telegram WhatsApp
    Facebook X (Twitter) Telegram WhatsApp Instagram Pinterest YouTube TikTok
    • انتخاب زبان
      • پښتو
      • English
      • العربیة
    • صفحۀ اصلی
    • تحلیل روز
    • اسلام
      • پیامبر اسلام ﷺ
      • قرآن کریم
      • مسلمان
      • عقیده
      • ایمان
      • عبادات
      • معاملات
      • فقه
      • جهاد
      • سیمای اسلام
      • اقتصاد اسلامی
      • مدیریت اسلامی
      • ثقافت اسلامی
      • تصوف
      • جنایات
      • ممنوعیت‌ها
      • تفسیر مهاجر
    • ادیان
      • یهودیت
      • مسیحیت
      • بودائیت
      • هندویزم
      • زرتشتی
      • شیطان پرستی
      • کنفوسیوس
    • نظریات
      • الحاد
      • سیکولاریسم
      • لیبرالیسم
      • سوسیالیسم
      • کمونیسم
      • دموکراسی
      • کپتالیسم
      • فدرالیسم
      • فاشیسم
      • فیمنیسم
      • مارکسیسم
      • نشنالیسم
      • استعمار
      • مکتب فرانکفورت
      • ساینتولوژی
      • اومانیزم
      • فراماسونری
    • فتن
      • فرقۀ معتزله
      • فرقۀ مرجئه
      • فرقۀ جهمیه
      • فتنه خوارج
      • فتنه روافض
      • فتنه استشراق
      • فتنه غامدیت
      • فتنه قادیانیت
      • فرقۀ قدریه
      • فرقۀ کرامیه
      • دجال
    • عظماء‌ الأمة
      • اصحاب کرام
        • حضرت ابوبکر صدیق رضی‌الله‌عنه
        • حضرت عمر فاروق رضی‌الله‌عنه
        • حضرت عثمان رضی‌الله‌عنه
        • حضرت علی رضی‌الله‌عنه
        • حضرت خالد بن ولید رضی‌الله‌عنه
        • حضرت فیروز دیلمی رضی‌الله‌عنه
        • حضرت عبدالله ابن زبیر رضی‌الله‌عنه
      • امهات المؤمنین
      • علماء اسلام
        • علامه سید ابوالحسن ندوی رحمه‌الله‌
        • امام اعظم ابو حنیفه رحمه‌الله
        • امام بخاری رحمه‌الله
        • امام ترمذی رحمه‌الله
        • امام غزالی رحمه‌الله
        • شاه ولی‌الله دهلوی رحمه‌الله
        • سید جمال الدین افغان
        • مولانا جلال الدین بلخی رومی رحمه‌الله
      • حکماء مسلمان
        • سلطان صلاح الدین ایوبی رحمه‌الله
        • عمر بن عبدالعزیز رحمه‌الله
        • سلطان یوسف بن تاشفین رحمه‌الله
      • ساینس دانان اسلام
    • تهذیب و تمدن
      • تمدن اسلامی
      • تمدن‌های شرق و غرب
      • رد پای تاریخ
    • متنوع
      • پیام رمضانی
      • نور و تاریکی
      • گزارش‌ها
    • کتابخانه
    • موسوعه احادیث
    • موسوعه اقوال علمای برجسته
    Facebook X (Twitter) Telegram WhatsApp Instagram Pinterest YouTube TikTok
    کلمات فارسیکلمات فارسی
    شما درHome»پیام رمضانی»لحظاتی با رمضان «بخش پنجم»
    پیام رمضانی

    لحظاتی با رمضان «بخش پنجم»

    محمد فاتحBy محمد فاتحچهار _5 _مارچ _2025AH 5-3-2025ADبدون دیدگاه4 Mins Read
    اشتراک گذاری Facebook Twitter Telegram WhatsApp
    اشتراک گذاری
    Facebook Twitter Telegram Email WhatsApp
    نویسنده: مهاجر عزیزی

    لحظاتی با رمضان

    بخش پنجم

    ۲. حکمت و فلسفهٔ روزه در ماه رمضان
    روزه‌، دارای فلسفه و حکمت‌های بزرگی  است که برخی آن را ذیلاً بیان می‌کنیم:
    الف: روزه، وسیله‌ای برای دست‌یابی به تقوا
    یکی از مقاصد اساسی و حکمت‌های برجستهٔ روزه، رسیدن به تقوا و یقین کامل در ایمان است. هنگامی که انسان برای کسب رضای الهی و ترس از عقوبت او، از امور حلال و مباح چشم‌پوشی می‌کند، به طریق اولی از حرام‌ها نیز دوری خواهد کرد، ازاین‌رو، روزه موجب تقوا می‌شود، چنان‌که خداوند می‌فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ»؛ «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! روزه بر شما فرض شده است، همان‌گونه که بر امت‌های پیش از شما واجب شد، باشد که پرهیزگار شوید.»[1]
    علامه قرطبی رحمه‌الله در تفسیر این آیه، دربارهٔ حکمت و تأثیر روزه در تقوا می‌گوید: «برخی گفته‌اند: «تَتَّقُونَ» (پرهیزگار شوید)، برخی گفته‌اند: معنای آن این است که ضعیف شوید؛ چراکه هرچه خوردن کم‌تر شود، شهوت ضعیف‌تر می‌شود و هرچه شهوت کاهش یابد، معصیت کم‌تر می‌گردد  [و به این طریق انسان به تقوا می‌رسد] این تفسیری مجازی و نیکوست و برخی گفته‌اند: «لتتقوا المعاصی» یعنی تا از معاصی پرهیز کنید و گفته شده که این عبارت عمومیت دارد؛ زیرا پیامبر اکرم ﷺ فرمودند: «الصِّيَامُ جُنَّةٌ وَوِجَاءٌ» (روزه سپر و عامل کنترل شهوت است) و این خود سببی برای تقواست، چراکه روزه شهوات را تضعیف و خاموش می‌کند.»[2]
    علامه محمد رشید رضا رحمه‌الله نیز در تفسیر همین آیه می‌نویسد: «لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ» علتی برای وجوب روزه است که فایده و حکمت بزرگ آن را بیان می‌کند. روزه‌، نفس روزه‌دار را برای تقوای الهی آماده می‌سازد؛ زیرا فرد با ترک لذت‌های مباح، که به‌آسانی در اختیار اوست، به نیت اطاعت خداوند، ارادهٔ خود را تربیت کرده و به قدرت خودکنترلی دست می‌یابد. این امر او را قادر می‌سازد که از محرمات دوری کند و در انجام طاعات و اعمال نیکو استقامت ورزد.»[3]
    ادیان و مذاهب پیشین، از جمله بت‌پرستان و اهل کتاب، روزه را به‌عنوان وسیله‌ای برای تسکین خشم الهی یا جلب کمک خدایان می‌دانستند. آن‌ها تصور می‌کردند که تعذیب بدن و اماته شهوات راهی برای جلب رضایت خداوند است، در حالی که اسلام روزه را برای تربیت، تزکیه و دست‌یابی به سعادت تقوا قرار داده است.
    علامه محمد رشید این عقیدهٔ باطل بت‌پرستان را از شیخ خود نقل نموده چنین بیان می‌کند: بت‌پرستان روزه می‌گرفتند تا خشم خدایان خود را فرو نشانند، هنگامی که کاری می‌کردند که موجب غضب آن‌ها می‌شد، یا برای جلب رضایت‌شان و کسب کمک آن‌ها در برخی از امور و اهداف‌شان. آنان معتقد بودند که خشنود ساختن خدایان و نزدیکی به آن‌ها از طریق عذاب دادن نفس و از بین بردن تمایلات جسمانی حاصل می‌شود. این باور در میان اهل کتاب نیز رواج یافت، تا اینکه اسلام آمد و به ما آموخت که روزه و عبادات مشابه آن تنها به این دلیل واجب شده‌اند که ما را برای سعادت از طریق تقوا آماده سازند و اینکه خداوند از ما و از اعمال ما بی‌نیاز است و روزه را فقط برای منفعت خود ما مقرر کرده است.[4]
    روزه، انگیزهٔ ارتکاب گناهان را در انسان تضعیف می‌کند، شهوت که منشأ بسیاری از معاصی است را درهم می‌شکند و لذت‌های مادی را بی‌ارزش می‌سازد. روزه همچنین، خشیت و بیم از خداوند متعال را در وجود انسان تقویت می‌کند؛ زیرا هیچ‌کس جز پروردگار، از حال روزه‌دار آگاه نیست. این یکی از بزرگ‌ترین فواید معنوی و روحی روزه است.[5]
    ب: روزه، عامل مهار نفس و کنترل شهوت
    دومین حکمت و مقاصد تشریع روزه، مهار نفس و کنترل شهوت و امیال نفسانی است، هنگامی که شکم از غذا و آب سیر باشد، نفس به سوی شهوت‌پرستی می‌رود؛ اما زمانی که گرسنه بماند، از خواهش‌های نفسانی خودداری می‌کند. [6]
    ازاین‌رو، پیامبر اکرم ﷺ به جوانانی که توانایی ازدواج ندارند، روزه را توصیه کرده‌اند؛ زیرا روزه، شهوت را مهار می‌کند و انسان را از گناه بازمی‌دارد: «ای جوانان! هر کس از شما که توانایی ازدواج دارد، ازدواج کند؛ زیرا این کار، چشم را بیشتر فرو می‌بندد و عفت را بهتر حفظ می‌کند و هر کس که توانایی ندارد، پس روزه بگیرد؛ زیرا روزه، نوعی کنترل شهوت برای اوست.»[7]
    ادامه دارد…
    [1]. بقره: ۱۸۳.
    [2]. تفسیر قرطبی، ج ۲، ۲۷۲.
    [3]. تفسیر المنار، ج ۲، ص ۲۷۲.
    [4]. همان، ج ۲، ص ۲۷۲.
    [5] . انوارالقرآن، ج ۱، ص ۱۵۴.
    [6]. لطائف المعارف، ص ۲۹۰.
    [7]. صحیح بخاری، حدیث ۱۹۰۵.
    آثار و برکات رمضان احکام روزه ادیان و مذاهب پیشین ارتکاب گناهان ازدواج امیال نفسانی انگیزه بیم از خداوند تأثیر روزه تعریف روزه تعریف صیام جایگاه روزه جوانان حکمت روزه رمضان رمضان مبارک روزه روزه و اهل کتاب روزه و بت پرستان روزه و جایگاه آن در اسلام صوم صیام فضایل ماه مبارک رمضان فواید روزه فواید معنوی روزه کنترل شهوت لذت های مادی ماه رمضان معاصی معصیت مقاصد رمضان مهار نفس
    Share. Facebook Twitter Email Telegram WhatsApp Copy Link
    محمد فاتح

    Related Posts

    الگوی تربیت الهی در خانواده انبیا‌‌ علیهم‌السلام | بخش: 157

    چهار _18 _نوامبر _2026AH 18-11-2026AD

    الگوی تربیت الهی در خانواده انبیا‌‌ علیهم‌السلام | بخش: 156

    سه _17 _نوامبر _2026AH 17-11-2026AD

    الگوی تربیت الهی در خانواده انبیا‌‌ علیهم‌السلام | بخش: 155

    یک _15 _نوامبر _2026AH 15-11-2026AD
    Leave A Reply Cancel Reply

    از دست ندهید

    الگوی تربیت الهی در خانواده انبیا‌‌ علیهم‌السلام | بخش: 157

    شهید حجاب و عفت | بخش: 10

    الگوی تربیت الهی در خانواده انبیا‌‌ علیهم‌السلام | بخش: 156

    مقتداء {امام اعظم أبوحنیفة رحمه الله} | بخش: 57

    ما را در صفحات مجازی دنبال کنید
    • Facebook
    • Twitter
    • Instagram
    • Telegram
    • WhatsApp
    در باره کلمات

    اداره‌ی علمی و تحقیقاتی(کلمات) یک اداره‌ی دَعَوی اهل سنت و الجماعت بوده که به‌طور مستقل، در راستای ترویج ارزش‌های ناب اسلامی، تحقق اهداف رفیع شریعت مقدس اسلام، مبارزه با تهاجم فرهنگی غرب، اعلای کلمة الله و بیداری امت اسلامی فعالیت می‌نماید.
    این اداره که از جانب خیرین و تجار مسلمان حمایت می‌شود، از عموم مسلمانان تقاضای هم‌کاری همه جانبه را دارد.

    نشرات مشهور

    فرهنگ مطالعه؛ چالش‌ها و راهکارها

    شنبه _30 _سپتامبر _2023AH 30-9-2023AD

    اقتصاد اسلامی | بخش 4

    یک _1 _آکتوبر _2023AH 1-10-2023AD

    اقتصاد اسلامی | بخش 5

    یک _1 _آکتوبر _2023AH 1-10-2023AD
    کلمات را در صفحات مجازی [دنبال کنید]
    • Facebook
    • Twitter
    • YouTube
    • Telegram
    • Instagram
    • WhatsApp
    • Pinterest
    جمله حقوق برای اداره کلمات محفوظ است
    • صفحه اصلی
    • تحلیل روز
    • عظماء‌ الأمة
    • کتابخانه

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.