Close Menu
    Facebook X (Twitter) Telegram WhatsApp
    Facebook X (Twitter) Telegram WhatsApp Instagram Pinterest YouTube TikTok
    • انتخاب زبان
      • پښتو
      • English
      • العربیة
    • صفحۀ اصلی
    • تحلیل روز
    • اسلام
      • پیامبر اسلام ﷺ
      • قرآن کریم
      • مسلمان
      • عقیده
      • ایمان
      • عبادات
      • معاملات
      • فقه
      • جهاد
      • سیمای اسلام
      • اقتصاد اسلامی
      • مدیریت اسلامی
      • ثقافت اسلامی
      • تصوف
      • جنایات
      • ممنوعیت‌ها
      • تفسیر مهاجر
    • ادیان
      • یهودیت
      • مسیحیت
      • بودائیت
      • هندویزم
      • زرتشتی
      • شیطان پرستی
      • کنفوسیوس
    • نظریات
      • الحاد
      • سیکولاریسم
      • لیبرالیسم
      • سوسیالیسم
      • کمونیسم
      • دموکراسی
      • کپتالیسم
      • فدرالیسم
      • فاشیسم
      • فیمنیسم
      • مارکسیسم
      • نشنالیسم
      • استعمار
      • مکتب فرانکفورت
      • ساینتولوژی
      • اومانیزم
      • فراماسونری
    • فتن
      • فرقۀ معتزله
      • فرقۀ مرجئه
      • فرقۀ جهمیه
      • فتنه خوارج
      • فتنه روافض
      • فتنه استشراق
      • فتنه غامدیت
      • فتنه قادیانیت
      • فرقۀ قدریه
      • فرقۀ کرامیه
      • دجال
    • عظماء‌ الأمة
      • اصحاب کرام
        • حضرت ابوبکر صدیق رضی‌الله‌عنه
        • حضرت عمر فاروق رضی‌الله‌عنه
        • حضرت عثمان رضی‌الله‌عنه
        • حضرت علی رضی‌الله‌عنه
        • حضرت خالد بن ولید رضی‌الله‌عنه
        • حضرت فیروز دیلمی رضی‌الله‌عنه
        • حضرت عبدالله ابن زبیر رضی‌الله‌عنه
      • امهات المؤمنین
      • علماء اسلام
        • علامه سید ابوالحسن ندوی رحمه‌الله‌
        • امام اعظم ابو حنیفه رحمه‌الله
        • امام بخاری رحمه‌الله
        • امام ترمذی رحمه‌الله
        • امام غزالی رحمه‌الله
        • شاه ولی‌الله دهلوی رحمه‌الله
        • سید جمال الدین افغان
        • مولانا جلال الدین بلخی رومی رحمه‌الله
      • حکماء مسلمان
        • سلطان صلاح الدین ایوبی رحمه‌الله
        • عمر بن عبدالعزیز رحمه‌الله
        • سلطان یوسف بن تاشفین رحمه‌الله
      • ساینس دانان اسلام
    • تهذیب و تمدن
      • تمدن اسلامی
      • تمدن‌های شرق و غرب
      • رد پای تاریخ
    • متنوع
      • پیام رمضانی
      • نور و تاریکی
      • گزارش‌ها
    • کتابخانه
    • موسوعه احادیث
    • موسوعه اقوال علمای برجسته
    Facebook X (Twitter) Telegram WhatsApp Instagram Pinterest YouTube TikTok
    کلمات فارسیکلمات فارسی
    شما درHome»اسلام»حکمت و فلسفۀ حج و اسرار نهان آن «بخش نهم»
    اسلام

    حکمت و فلسفۀ حج و اسرار نهان آن «بخش نهم»

    محمد فاتحBy محمد فاتحچهار _21 _می _2025AH 21-5-2025ADUpdated:جمعه _23 _می _2025AH 23-5-2025ADبدون دیدگاه5 Mins Read
    اشتراک گذاری Facebook Twitter Telegram WhatsApp
    اشتراک گذاری
    Facebook Twitter Telegram Email WhatsApp
    نویسنده: محمد عاصم اسماعیل­زهی

    حکمت و فلسفۀ حج و اسرار نهان آن

    بخش نهم

    باید شهر مکه در هر زمانی نمایانگر زندگی اسلامی و جامعۀ اسلامی ایده‌­آل باشد
    حج یک اجتماع سالانۀ دینی است که مسلمانان در آن در یک سطح اعتقادی و عاطفی قرار گرفته و از نظر هدف در یک فضای دینی و ربانی و در یک محیط روحی و ایمانی گردهم می­‌آیند و از آن نیروی تازه و روحیۀ جدیدی بر می­‌گیرند و در آن، انحرافی را که در باورهای‌­شان روی داده است و فسادی را که در عبادت­‌ها و شعارهای‌­شان پیش آمده و کج­روی و سستی‌­ای را که بنابر تأثیر تمدن­‌ها و فلسفه­‌های عجمی و بیگانه و تقلید از ملت‌­ها و امت­‌های مجاورشان یا ملت­‌هایی‌که بین‌­شان زندگی می‌­کنند، به وجود آمده است، اصلاح می‌­کنند و تمام موارد را به ریشه و اصل آن‌ها باز می­‌گردانند و از سرچشمه­‌های زلال و ناب دین، آب می‌­نوشند.
    از این‌­رو لازم است که بنابر حکم عقل و منطق و بنابر حکم روح اسلام و فلسفۀ حج، شهر مکه «البلد الامین» که در آن حج برگزار می‌­شود؛ امانت‌دار زندگی ناب و اصیل اسلامی باشد و آن را با تمام جوانب و ویژگی­ها و مظاهرش به تصویر بکشد؛ تا هرکسی که وارد آن‌جا می­‌شود آن را لمس کرده و طعم آن را بچشد؛ گرچه مدت کوتاهی اقامت کند و یا شناخت اندکی داشته باشد؛ زیرا الله تعالی فیصله نموده است که این شهر تا قیامت پایگاه حج و پناهگاهی برای مسلمانان باشد؛ مسلمانانی که سالانه از سراسر جهان به آن‌جا می‌آیند و ایمان دارند که به شهری روی می­‌آورند که معدن پاکی، زادگاه دین و پایتخت روحی اسلام است و تمام مواردی‌که مسلمان مسافر که دور از گهوارۀ اسلام زندگی می­‌کند؛ در اطراف آن‌جا مشاهده می­‌کند و می­‌شنود، برای او دلیل و حجت به حساب می­‌آیند و از دیدگاه عموم مسلمانان پس از عمل اهل مکه و مدینه دیگر حجتی وجود ندارد.
    و این استدلال کردن به عمل ساکنان مرکز دین یا تمدن در طبیعت انسان نهفته است که با منطق، دلیل، سخنرانی و بلاغت نمی­‌توان بر آن چیره شد، در واقع این نوع استدلال در زمینۀ زبان، ادبیات، تمدن و فقه نیز جریان دارد؛ به‌همین خاطر زبان قریش و پس از آن، زبان بادیه‌­نشینان عرب در زبان عربی حجت و معتبر است و شیوه­‌های سخن و لهجه‌­های ایشان قابل استدلال است و عمل اهل مدینه در برخی از مذاهب فقهی و اسلامی به­‌عنوان حجت شمرده شده است، مانند مذهب مالکی و عمل اهالی قرطبه نزد بسیاری از فقهای مغرب؛ در آن‌هنگام که قرطبه از نظر علمی و فرهنگی در اوج قرار داشته و محل اجتماع علما و قاضیان بوده است؛ حجت بوده است و مردم؛ چه در گذشته و چه در حال؛ از آداب و رسوم پایتخت کشور و مرکز تمدن آن استدلال می­‌کنند و در تقلید از آن‌ها با یکدیگر رقابت می‌­کنند و آن‌ها را نمونه­‌های کامل و الگوهای تمدن، ظرافت و زیبایی می­‌دانند و دعوت‌گران اسلام و رهبران اصلاحی در زدودن و اصلاح‌­کردن مواردی‌که با احکام شریعت اسلام و آداب آن سازگاری نداشته و حاجیان آن‌ها را در مرکز اسلام و فرودگاه وحی مشاهده کرده­‌اند، با مشکل مواجه شده و در زحمت می‌­افتند و اصلاح­‌کردن آن‌ها خیلی دشوار می­‌شود.
    باید شهر مکه بر شیوۀ خاصی پایبند بوده و حج دارای روحیۀ جهاد و زهد باشد
    و جنبۀ دقیق‌­تر این مسأله این است که باید در شهر مکه «البلد الامین»؛ با وجود گذشت عصرها و نسل­‌ها و پیشرفت‌­های مدنی و امکانات رفاهی در جهان، نشانه­‌هایی از طبیعی­‌بودن، سادگی و زهد باشد؛ تا کسانی‌که از گوشه و کنار دنیا می­‌آیند، آن فضایی را که مسلمانان نخستین در آن مناسک­‌شان را بجا می‌آوردند، به یادآورده و احساسی چون احساس ایشان و یا نزدیک به آن داشته باشند و چنین احساس کنند که از جهانی به جهانی دیگر و از فضایی به فضای دیگر و از زندگی‌­ای به زندگی دیگر منتقل شده­‌اند؛ زیرا این احساس در وجود انسان، بریدن از گذشته و آمادگی برای دریافت موارد نو را به وجود می­‌آورد و نشاط روحی‌ای به وجود می­‌آورد که در سرزمین­‌های­‌شان آن را احساس نکرده بودند؛ اما اگر تنها بیت الله و تنها حرم بر قدمت‌­شان باقی بمانند و پیرامون­شان همه چیز تغییر کند و شهر مکه و مناطق مجاورش بخشی از مناطق اروپایی و آمریکایی شود و تمدن غربی با همه خوبی­‌ها و بدی­‌ها و اصول و اضافاتش آن را فراگیرد و حاجی‌­ای که شریعت او را به ژولیدگی و خاک­‌آلودگی توصیف کرده است، در رفاه، امکانات و ناز و نعمت بغلتد و از یک آسایش به آسایش دیگر و از یک نعمت به نعمت دیگر و از تازه به تازه­‌تر منتقل شود، موارد نو و نیرومندی را که در احساسات او انقلاب به‌­وجود آورده و او را از نظر روحی تقویت کنند، احساس نمی‌­کند. به همین خاطر حج همانند جهاد شمرده شده است.
    امام بخاری رحمه‌الله از حضرت عائشه رضی‌الله‌عنها این حدیث را روایت کرده است که: « عن عائشة أم المؤمنين رضی‌الله‌عنها أنها قالت يا رسول الله: نرى الجهاد أفضل العمل أفلا نجاهد قال: لا لكن أفضل الجهاد حج مبرور». «برترین و زیباترین جهاد، حج مقبول است، گفتم ای رسول خدا، ما جهاد را برترین عمل می­‌دانیم؛ آیا جهاد نکنیم؟ فرمودند: لیکن برترین جهاد، حج مقبول است».[1]
    و اگر شهر مکه پیشرفت ریشه­‌ای بکند و از تمدن غرب تمام امکانات رفاهی و ابزارها را برگیرد و برای حاجی تمام اسباب آسایش و رفاه را که در تمام پایتخت­‌های بزرگ غربی یافته می­‌شوند، فراهم آورد، حاجیان مقداری خلأ روحی، خشکی و کمبود محسوس در فوائد حج و آثار آن در نفس و زندگی را احساس می­‌کنند.
    ادامه دارد…
    بخش قبلی | بخش بعدی
    [1]. البخاري، محمد بن إسماعيل، صحیح البخاری، ج۲، ص۱۳۳، رقم الحدیث: ۱۵۲۰، الطبعة: الأولى ۱۴۲۲هـ، الناشر: دار طوق النجاة.

     

    بیت الله جامعهٔ اسلامی حج روحیهٔ جهاد زندگی اسلامی زهد شهر مکه
    Share. Facebook Twitter Email Telegram WhatsApp Copy Link
    محمد فاتح

    Related Posts

    اقوال علما | پند مرگ 8

    شنبه _24 _آکتوبر _2026AH 24-10-2026AD

    حدیث روز | عدالت میان فرزندان 11

    شنبه _24 _آکتوبر _2026AH 24-10-2026AD

    حدیث روز | حفاظت راز 10

    پنج _22 _آکتوبر _2026AH 22-10-2026AD
    Leave A Reply Cancel Reply

    از دست ندهید

    الگوی تربیت الهی در خانواده انبیا‌‌ علیهم‌السلام | بخش: 157

    شهید حجاب و عفت | بخش: 10

    الگوی تربیت الهی در خانواده انبیا‌‌ علیهم‌السلام | بخش: 156

    مقتداء {امام اعظم أبوحنیفة رحمه الله} | بخش: 57

    ما را در صفحات مجازی دنبال کنید
    • Facebook
    • Twitter
    • Instagram
    • Telegram
    • WhatsApp
    در باره کلمات

    اداره‌ی علمی و تحقیقاتی(کلمات) یک اداره‌ی دَعَوی اهل سنت و الجماعت بوده که به‌طور مستقل، در راستای ترویج ارزش‌های ناب اسلامی، تحقق اهداف رفیع شریعت مقدس اسلام، مبارزه با تهاجم فرهنگی غرب، اعلای کلمة الله و بیداری امت اسلامی فعالیت می‌نماید.
    این اداره که از جانب خیرین و تجار مسلمان حمایت می‌شود، از عموم مسلمانان تقاضای هم‌کاری همه جانبه را دارد.

    نشرات مشهور

    فرهنگ مطالعه؛ چالش‌ها و راهکارها

    شنبه _30 _سپتامبر _2023AH 30-9-2023AD

    اقتصاد اسلامی | بخش 4

    یک _1 _آکتوبر _2023AH 1-10-2023AD

    اقتصاد اسلامی | بخش 5

    یک _1 _آکتوبر _2023AH 1-10-2023AD
    کلمات را در صفحات مجازی [دنبال کنید]
    • Facebook
    • Twitter
    • YouTube
    • Telegram
    • Instagram
    • WhatsApp
    • Pinterest
    جمله حقوق برای اداره کلمات محفوظ است
    • صفحه اصلی
    • تحلیل روز
    • عظماء‌ الأمة
    • کتابخانه

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.