قرآن؛ معجزه‌ای فراتر از زمان «بخش صدوششم»

نویسنده: دوکتور نورمحمد محبی

قرآن؛ معجزه‌ای فراتر از زمان

بخش صد و ششم

جلوه‌هایی از اعجاز قرآن کریم در پیوند عبادت با سلامت انسان (ادامه)

وضوء و پیشگیری از بیماری تراخوما

 ۱. آشنایی با بیماری تراخوما

تراخوما یکی از بیماری‌های عفونی چشم است که ملتحمه و قرنیه^[1] را درگیر می‌سازد. این بیماری با علایمی چون خارش و سوزش خفیف آغاز می‌شود و در صورت عدم علاج، می‌تواند به نابینایی کامل منجر گردد. تراخوما یکی از علل اصلی کوری در کشورهای در حال توسعه به‌شمار می‌رود.

۲. شهادت تحقیقات بین‌المللی

نکتهٔ شگفت‌انگیز آن است که یک نویسنده و محقق متخصص -که هیچ‌گونه وابستگی دینی نداشته- در مقاله‌ای علمی که در نشریهٔ وابسته به سازمان ملل متحد منتشر شده، تصریح می‌کند که: «شست‌وشوی منظم صورت و وضوء در جوامع اسلامی، نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش چشم‌گیر بیماری تراخوما داشته است».

این تحقیق نشان می‌دهد که: حدود پنج­صد میلیون نفر در جهان به این بیماری مبتلا می‌شوند؛ بسیاری از آنان می‌توانند از نابینایی نجات یابند، اگر روش اسلامی نظافت و وضوء را رعایت کنند

در جوامعی که وضوء پنج‌بار در روز به‌گونهٔ منظم انجام می‌شود، میزان ابتلا به تراخوما به‌طور بی‌سابقه‌ای کاهش یافته و در برخی مناطق به صفر رسیده است

این یافته‌ها، گواهی روشن بر آن است که شریعت اسلامی، پیش از آن‌که علم سب و صحت عامه شکل گیرد، اصول اساسی پیشگیری از بیماری‌ها را در قالب عبادت نهادینه کرده است.

وضوء و فواید گستردهٔ صحی آن

۱. وضوء و پاک‌سازی دستگاه تنفسی فوقانی

در تحقیقی که توسط شماری از استادان پوهنځی طب در یکی از کشورهای اسلامی انجام شد، ثابت گردید که وضوء منظم:

– مجاری بینی را از گردوغبار، آلودگی‌ها و میکروب‌ها پاک می‌کند؛

– از تجمع ده‌ها نوع جرثومه در حفرهٔ بینی جلوگیری می‌نماید؛

در حالی‌که در افرادی که وضوء نمی‌گیرند، گاهی تا یازده نوع میکروب در بینی شناسایی شده است.

۲. وضوء و سلامت پوست و پاها

وضوء مکرر، به‌خصوص شستن پاها:

– مانع رشد قارچ‌ها در میان انگشتان می‌شود؛

– از التهاب‌ها، عفونت‌های پوستی و تجمع چرک جلوگیری می‌کند؛

– احتمال ابتلا به سرطان پوست را کاهش می‌دهد؛ زیرا مواد کیمیایی زیان‌آور پیش از انباشته‌شدن، از سطح پوست شسته می‌شوند؛

به همین دلیل، آمار سرطان پوست در بسیاری از کشورهای اسلامی نسبتاً پایین‌تر گزارش شده است.

۳. وضوء و گردش خون و فعالیت مغز

دَلک (مالش) اعضا هنگام وضوء:

– گردش خون را تحریک می‌کند؛

– خون‌رسانی به مغز و کلیه‌ها را افزایش می‌دهد؛

– از خمودگی دستگاه عصبی مرکزی می‌کاهد؛

– به تقویت حافظه و هوشیاری ذهنی کمک می‌کند.

اسلام، طهارت بدن، لباس و مکان را شرط صحت نماز قرار داده و بدین‌وسیله، طهارت را به یک فرهنگ همگانی و روزمره بدل ساخته است.

پیامبر اکرم ^{صلی‌الله‌علیه‌وسلم} فرمودند: «‌الطهور ‌شطر ‌الإیمان»^[2]؛ ترجمه: «پاکی نصف ایمان است.»

این حدیث، جایگاه بنیادین طهارت را در ساختار ایمان اسلامی نشان می‌دهد.

۴. وضوء و صحت جهانی

بر اساس آمار سازمان صحی جهان، حدود سه‌­صد میلیون نفر در جهان به بیماری‌هایی مبتلا هستند که منشأ آن‌ها آلودگی و فقدان صحت و سلامت است. مسلمانان، خواه آگاهانه یا ناآگاهانه، به‌سبب التزام به وضوء، از بسیاری از این بیماری‌ها در امان می‌مانند.

اطاعت الهی؛ راه سلامت، سعادت و فلاح

انسان به‌گونهٔ فطری خواهان بقاء، سلامت، کمال و آرامش است. تحقق این خواسته‌ها، در گرو اطاعت از نظامی است که خالق انسان برای او طراحی کرده است. شریعت اسلامی، نه‌تنها راه سعادت اخروی، بلکه راه سلامت دنیوی را نیز نشان می‌دهد.

خداوند متعال می‌فرماید: “وَمَن یطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَقَد فَازَ فَوزًا عَظِیمًا”[3]؛ 

ترجمه: «و هرکه فرمان برد خدا و پیغمبر او را پس هرآینه کامیاب شود به کامیابی بزرگ.»

به عنوان فشرده آنچه در این بخش بررسی شد، تنها گوشه‌ای از اعجاز قرآن کریم در پیوند عبادت با سلامت انسان است. نماز، وضوء و نظم عبادی اسلام، نظامی هماهنگ با جسم و جان انسان پدید آورده‌اند؛ نظامی که علم امروز، با همهٔ پیشرفت‌هایش، هنوز در آغاز شناخت عمق آن قرار دارد. ^([4])

ادامه دارد…

بخش قبلی | بخش بعدی