امر به معروف و نهی از منکر (بخش چهارم)

نویسنده: احمدالله مهاجر

اهمیت امر به معروف و نهی از منکر

امر به معروف و نهی از منکر، در یک جامعۀ اسلامی از اهمیت بسزایی برخوردار می‌باشد؛ زیرا این امر ضامن و کفیل سلامتی، امنیت، استقلال، استقرار، خیر و فلاح و رستگاری آن‌ها می‌گردد؛ چنان‌که در احادیث مبارکه آمده است که بزرگ‌ترین مانع سقوط جامعه، امر به معروف و نهی از منکر است و نیز بزرگ‌ترین عامل بربادی و تباهی یک جامعه و فرود آمدن عذاب شامل و فراگیر عام و خاص، اهمال و غفلت در این وجیبه می‌باشد.

حدیثی که رسول‌الله ^{صلى‌الله‌عليه‌وسلم} افراد جامعه را به سرنشینان کشتی دو منزله تشبیه داده است، به‌خوبی بر ادعای‌مان دلالت دارد. در واقع اگر ما دست یک سرکش و مفسد را نگیریم و آن را بر حال خود بگذاریم، گمانی برده نمی‌شود که فساد و هرج‌ومرج را برپا نکند. امر به معروف و نهی از منکر نیز از همین مسئله بحث می‌دارد که اگر جلو مفسدین جامعه گرفته نشود و با آن‌ها برخورد قاطعانه‌ای صورت نگیرد، جامعه را به‌سوی قهقرا کشانده، مردم در نوسانی غرق شده و بالآخره ایشان را می‌درنوردند.

استاد مولانا عبدالسلام عابد می‌فرماید: «جهاد و امر به معروف و نهی از منکر، این دو امر از جمله محافظان امت اسلامی‌اند؛ جهاد، امت اسلامی را از خارج محافظت می‌کند و امر به معروف و نهی از منکر، از داخل و حتی نهی از منکر کشتی غرق شده را نیز می‌تواند از قعر دریا به‌سطح دریا بیاورد و امت اسلامی را از طوفان هرگونه ضلالت و گمراهی نجات دهد و از ذلیل شدن و سست شدن، در برابر دشمنان حفظ کند.»

باری‌تعالی امر به معروف و نهی از منکر را سبب برتری و امتیاز امت اسلامی قرار داده است؛ چنان‌که می‌فرماید: «كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ…»؛ (شما [ای پیروان محمد ^{صلی‌الله‌علیه‌وسلم}] بهترین امتی هستید که به سود انسان‌ها آفریده شده‌اید [تا زمانی که] امر به معروف و نهی از منکر می‌نمایید و به‌خدا ایمان دارید.)

در حدیثی رسول‌الله ^{صلی‌الله‌علیه‌وسلم} ادای این واجب را بهترین جهاد شناسایی نموده است؛ چنان‌که می‌فرماید: «افضل الجهاد کلمة حق (و فی روایةٍ) عند سلطان جائرٍ.»؛ (بهترین جهاد، گفتن سخن حق نزد پادشاه ستم‌کار است.)

تأثیر امر به معروف و نهی از منکر در جامعه

امر به معروف و نهی از منکر نقش مهمی در جامعه ایفا می‌کند.

از طریق اجرای این فریضه، افراد جامعه تشویق به پرهیز از گناه و توجه به نکات مثبت انسانی می‌شوند که این امر می‌تواند به سلامت اجتماعی و روانی جامعه کمک کند.

هم‌چنین، امر به معروف و نهی از منکر می‌تواند به جلوگیری از پرورش و سلطۀ کژروان و مجرمان کمک کند و در نتیجه، به افزایش امنیت و انتظام جامعه منجر شود. این فریضه به عنوان یک رادع در مقابل سفیهان و بی‌خردان و مجرمان عمل می‌کند و می‌تواند به کاهش جرم و جنایت در جامعه کمک کند.

به طور کلی، امر به معروف و نهی از منکر به عنوان یکی از اصول اساسی در اسلام، نه تنها به عنوان یک فریضۀ دینی بلکه به عنوان یک ابزار برای تقویت ارزش‌های اجتماعی و حفظ نظم و امنیت در جامعه شناخته می‌شود. این نهاد با ایجاد آگاهی و مسئولیت‌پذیری در میان افراد، به ارتقای سطح آگاهی‌های جامعه و ترقی و رشد افراد جامعه کمک می‌کند.

ادامه دارد…

بخش قبلی