نویسنده: دوکتور نورمحمد محبی
قرآن؛ معجزهای فراتر از زمان
بخش هشتادوچهارم
اعجاز الهی در نظام غذایی و ساختمانی حیوانات (نمونهها: گاو و شتر)
در پیکرۀ حیوانات اشیائی نهاده شده است که هر یک به گونهای دقیق، هدفمند و اعجابآور آفریده شدهاند. از جملۀ این مظاهر، تولید شیر در گاو و ساختار شگفتآور شتر در برابر محیط سخت صحرایی است. این بخش با نگاهی علمی و تحلیلی، به روشنساختن جنبههای اعجاز در این دو مورد میپردازد.
اعجاز در خلقت شیر گاو
شیر: یک غذای کامل با ترکیبی شگفتانگیز
شیر گاو، که بخش بزرگی از خوراک روزمرۀ انسان را تشکیل میدهد، از کاملترین مواد غذایی شناخته شده است. این مادۀ غذایی یا به صورت شیر، لبنیات، یا انواع فرآوردههای آن مصرف میشود و مجموعهای از مواد حیاتی را در خود دارد. ترکیب تقریبی شیر چنین است:
آب: «۸۷٪ تا ۹۱٪»؛
مواد پروتئینی: شامل کاتهرین، آلبومین و مشابه آن؛
مواد قندی: بهخصوص لاکتوز؛
چربیها: انواع دسم خفیف و سنگین؛
ویتامینها: A، B، C و D؛
معادن: کلسیم، فوسفور و املاح کمیاب دیگر؛
گازهای محلول: از جمله CO₂، اکسیجن و نشادر.
این گسترۀ ترکیبات، شیر را به یک «بستۀ غذایی کامل» تبدیل میکند که هم برای تداوم حیات و هم برای رُشد ضروری است.
اعجاز تولید شیر: خروج پاک از میان فرث و خون
خداوند متعال در سورۀ نحل میفرماید:
«وَإِنَّ لَكُم فِي ٱلأَنعَٰمِ لَعِبرَةٌۖ نُّسقِيكُم مِّمَّا فِي بُطُونِهِۦ مِن بَينِ فَرثٖ وَدَمٖ لَّبَنًا خَالِصاً سَآئِغاً لِّلشَّٰرِبِينَ.»[1]؛ ترجمه: «(هرآیینه) شما را در چهارپایان پندی است، مینوشانیم شما را از آنچه در شکم وی است از میان سرگین و خون شیر خالص گوارا آشامندگان را.»
تحقق این آیه، امروز با یافتههای علمی بهگونهای حیرتانگیز روشنتر شده است.
ساختار غدۀ پستانی گاو
تحقیقات جدید نشان میدهد: غدۀ شیری گاو از «فُصوص» (Lobes) تشکیل شده است. هر فص، به «فُصیفصات» (Lobules) تقسیم میشود. هر فصیفصه دارای کیسههای ریز به نام «اسناخ» (Alveoli) است. پیرامون هر سنخ، شبکۀ شعریات خون قرار دارد.
سلولهای پوشانندۀ اسناخ، مواد مورد نیاز خود را از خون میگیرند و در درون خود، شیر را میسازند. این سلولها، در برابر خون و فرث که در اطرافشان جریان دارد، مادهای خالص و سفید بیرون میدهند؛ و این همان اعجاز ذکرشده در قرآن کریم است.
نسبت حیرتانگیز خون به شیر
دانشمندان کشف کردهاند: برای تولید یک لیتر شیر، ۳۰۰ تا ۴۰۰ لیتر خون باید پیرامون اسناخ گردش کند. یک گاو روزانه «۳۰ تا ۴۰ کیلوگرام شیر» تولید میکند. یعنی برای هر روز، هزاران لیتر خون باید از میان غدههای پستان بگذرد تا این مقدار شیر فراهم گردد. با وجود این گردش عظیم خون، شیر «خالص، سفید و پاک» تولید میشود؛ نه اثر خون در آن است و نه بوی فرث.
تا امروز علم به این سؤال جواب نداده است که:
این سلولهای کوچک چگونه بهدقت میدانند چه مقدار کلسیم، فسفر، ویتامین، پروتئین، قند، دسم و آب را از خون بگیرند و آن را به شیر تبدیل کنند؟
این نظم دقیق، همان «هدایت الهی» است که خداوند متعال در سورۀ طه بیان کرده است:
«قَالَ رَبُّنَا ٱلَّذِيٓ أَعطَىٰ كُلَّ شَيءٍ خَلقَهُۥ ثُمَّ هَدَىٰ.»[2]؛ ترجمه: «گفت (موسی) رب ما آن است که داد هر چیزی را صورتش سپس راه نمودش.»
شیر: محصولی از علفی ساده
آنچه گاو میخورد، غالباً تنها «علف» است. اما این علف، در دستگاه شگفتانگیز گاو به شیر، ماست، پنیر، سمن، قیماق و دهها محصول دیگر تبدیل میشود. انسان هرگز قادر نیست علف را به چنین مادۀ کاملی تبدیل کند.
خداوند متعال در سورۀ نحل میفرماید: «وَٱلأَنعَٰمَ خَلَقَهَاۖ لَكُم فِيهَا دِفء وَمَنَٰفِعُ وَمِنهَا تَأكُلُونَ.»[3]؛ ترجمه: «و چهارپایان را آفریده برای شما در ایشان پوششی است (گرمکننده) و منفعتهای دیگر است و بعضی آنها را میخورید.»
و در سورۀ یس تأکید میکند که چارپایان برای انسان خلق شده و رام و ذلول گردیدهاند، از آنها هم خوراک میگیریم، هم شیر، هم لباس و هم وسیلۀ حرکت و چنین میفرماید: «وَذَلَّلنَٰهَا لَهُم فَمِنهَا رَكُوبُهُم وَمِنهَا يَأكُلُونَ.»[4]؛ ترجمه: «و رام ساختیم چهارپایان را برای ایشان پس بعضی از آن سواری ایشان است و از بعضی آنها را میخورند.»
کدام قدرت جُز قدرت خداوند متعال میتواند حیوانی به این عظمت را چنان رام کند که یک کودک کوچک، آن را بدوشد و با طنابی نازک مهارش کند؟
ادامه دارد…
بخش قبلی | بخش بعدی
[1]. النحل: ۶۶.
[2]. طه: ۵۰.
[3]. النحل: ۵.
[4]. يس: ۷۲.
