نویسنده: ابورائف
فراماسونری
بخش بیست‌وسوم
نمادهای سیاره‌ها و ستارگان در اندیشۀ ماسونی
نشانِ ستارۀ شش‌پر
ستاره از دیرباز دارای معنا و دلالت بوده و نزد اقوام مشرق‌زمینِ باستان، نمادی از سِحر، جادوگری، علوم خفیه و محاسبات نجومی به‌شمار می‌رفته است. ازاین‌رو، آن را بر نمای ساختمان‌ها و معابد نصب می‌کردند؛ هم برای دفع حسد و چشمِ زخم و جلبِ بخت و هم به‌عنوان یکی از ابزارهای تزیین. اشراف و بزرگان نیز این نماد را بر دیوارهای معابد و خانه‌های خود می‌نهادند؛ از یک‌سو به‌مثابۀ جلوه‌ای از تکبّر و عظمت، و از سوی دیگر به‌منظور جلب خوش‌اقبالی.
نزد مجوسانِ پارسی، ستارۀ شش‌پر به‌عنوان نماد «خدای پدر» و سیارات پنج‌گانۀ سیّار و نیز نماد علوم خفیه همچون سِحر و جادوگری به‌کار می‌رفت؛ به‌گونه‌ای که مثلثِ رو به بالا نمایانگر خدای مذکّر «اهورا مزدا»، خدای خیر و راستی، و مثلثِ رو به پایین نمایانگر الهۀ مؤنّث «آناهیتا»، الهۀ آب و باروری بود.
نزد بوداییان -پیروان سدهارتا گوتاما ملقّب به بودا (۴۸۰ ق.م)- این نماد برای بیانِ اتحادِ نیروهای متضاد، همچون آب و هوا، نر و ماده و نیز برای نشان‌دادن اتحاد جنسی میان «شیوا» (خدای مذکّر) و «شاکتی» (الهۀ مؤنّث) به‌کار می‌رفت؛ و نمادی از حالتِ اتحادِ کامل میان روح انسان و روح خالق بود.[1]
اما در اندیشۀ فراماسونیِ صهیونیستی، نشانِ ستارۀ شش‌پر از سال ۱۸۹۷م. به‌عنوان نماد دولت یهود به‌شمار می‌آید و از آن تاریخ به بعد، «ستارۀ داوود» منحصراً نماد یهودیان گردید.
ستارۀ شش‌گوشه که به سپرِ سلطنتیِ خاندان داوود علیه‌السلام اشاره دارد، «ستارۀ داوود» نامیده می‌شود؛ یعنی ستاره‌ای که پیامبر خدا، حضرت داوود علیه‌السلام که در عینِ حال پادشاه نیز بود و در آغازِ هزارۀ نخست پیش از میلاد می‌زیست، آن را برگزید. گفته می‌شود این نماد پیش‌تر نیز وجود داشته و «ستارۀ بخت» نامیده می‌شده است؛ و حضرت داوود علیه‌السلام آن را به‌عنوان فالِ نیک بر سپر خود ترسیم کرد، سپس به‌صورت یک سنّت درآمد.[2]
برخی نیز بر این باورند که این ستاره در حقیقت از دو هرم تشکیل شده است: هرمی با قاعدۀ رو به پایین که نمایانگر نیروی زمینی است و بر فراز آن هرمی وارونه که نیروی آسمانیِ کاهنان را نمایندگی می‌کند. این دو هرم با هم نمادی را پدید آوردند که بعدها به «ستارۀ داوود» شهرت یافت.
این نماد برای اولين بار در کاربرد مردمی، در شمار زیادی از کلیساهای مسیحی در قرون وسطی دیده شد و نیز بر ساختمان‌هایی که به‌دست نه شوالیۀ معبد مقدس (که در سال ۱۱۱۸م برای حفاظت از زائرانِ رهسپار سرزمین مقدس تشکیل شدند) بنا گردید، مشاهده می‌شود.[3]
ستارۀ شش‌پر همچنین نماد «تنویر» به‌شمار می‌آید و دارای شش شاخه است. گاه آن را «ترکیبِ سه‌گانۀ دوگانه» می‌نامند؛ زیرا از دو مثلث تشکیل شده است: یکی با رأسِ رو به بالا و دیگری با رأسِ رو به پایین. این ترکیبِ سه‌گانۀ دوگانۀ الهی، ترکیبِ سه‌گانۀ انسانی را -که از آب، خاک و آتش ساخته شده است- زنده می‌گرداند.[4]
ادامه دارد…
بخش قبلی | بخش بعدی
[1]. الشامی، رشاد عبدالله، الرموز الدینیة فی الیهودیة، ص: ۵۰، سلسلة الدراسات الدینیة والتاریخیة، کلیة الآداب، جامعة عین شمس، قاهره، مصر.
[2]. اشارات رموز و أساطیر، ص: ۶۶.
[3]. مارس، جیم، الحکم بالسر، ص: ۳۴۷-۳۴۸، ترجمۀ علی مولا، دارالأوائل، سوریه، دمشق، چاپ پنجم، ۲۰۰۹م.
[4]. الرموز فی الفن والأدیان والحیاة، ص: ۳۸۸.
